Thải độc đại tràng (còn gọi là làm sạch đại tràng, colon cleansing) là cách gọi chung các phương pháp làm sạch ruột già bằng nước hoặc dung dịch: thụt tháo tại nhà (enema), enema cà phê, thuỷ trị liệu đại tràng ở cơ sở dịch vụ, hoặc uống trà, thảo dược có tác dụng nhuận tràng.
Từ khoá này được tìm rất nhiều, nhưng cũng nhiều thông tin quảng cáo quá đà. Bài này giúp bạn tách phần đã được chứng minh khỏi phần chỉ là lời quảng cáo.
Đại tràng có “tích tụ độc tố” không?
Nhiều quảng cáo mô tả ruột già chứa “phân đóng cặn”, “mảng bám nhiều năm” gây bệnh. Mô tả này không có cơ sở: niêm mạc ruột liên tục bong và đổi mới, chất thải được đẩy ra ngoài theo nhu động ruột. Cơ thể đã có gan và thận làm nhiệm vụ lọc thải.
Đến nay chưa có nghiên cứu đáng tin cậy nào cho thấy việc thải độc đại tràng giúp đào thải chất độc hay phòng chữa bệnh.
Khi nào làm sạch ruột là việc của y tế?
Trong y tế, thụt tháo hoặc thuốc làm sạch ruột được dùng theo chỉ định: táo bón cần xử lý, chuẩn bị trước nội soi đại tràng hay một số phẫu thuật. Khi đó bác sĩ chọn loại dung dịch và cách làm phù hợp.
Các cách người ta thường làm
- Thụt tháo tại nhà (enema) bằng nước ấm, dùng túi hoặc xô, dây truyền và đầu truyền. Xem Thụt tháo đại tràng tại nhà.
- Enema cà phê: dùng cà phê, thường là cà phê hữu cơ, pha loãng. Xem Cà phê hữu cơ thải độc đại tràng.
- Thuỷ trị liệu đại tràng ở cơ sở dịch vụ: bơm lượng nước lớn qua máy. Nên tìm hiểu kỹ điều kiện vệ sinh và trình độ người thực hiện.
- Uống trà, thảo dược nhuận tràng: dùng lâu có thể gây phụ thuộc, mất nước và điện giải.
Rủi ro cần biết
- Bỏng, rách hoặc tổn thương niêm mạc trực tràng do nước nóng hoặc thao tác mạnh.
- Rối loạn nước và điện giải khi làm quá thường xuyên.
- Nhiễm khuẩn do dụng cụ không sạch hoặc dùng chung — xem Có nên dùng chung bộ enema.
- Che lấp triệu chứng bệnh thật, khiến đi khám muộn.
Khi nào nên đi khám thay vì tự làm?
Đi khám nếu bạn có: táo bón kéo dài nhiều tuần, máu trong phân, đau bụng nhiều, sụt cân không rõ lý do, hoặc thay đổi thói quen đi ngoài kéo dài. Đây là những dấu hiệu cần bác sĩ đánh giá, không nên tự xử lý bằng thụt tháo.
Thói quen tốt cho đường ruột
Ăn đủ rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt; uống đủ nước; vận động đều; đi vệ sinh khi có nhu cầu, không nhịn. Đây là những cách có bằng chứng rõ ràng nhất để đường ruột hoạt động đều đặn.
Nếu bạn vẫn muốn dùng dụng cụ tại nhà
Hãy hỏi bác sĩ trước nếu có bệnh lý (ai không nên tự thụt tháo), chọn dụng cụ rõ nguồn gốc, dùng riêng, vệ sinh kỹ và không lạm dụng. Tham khảo bộ dụng cụ enema gồm những gì và các túi, xô thải độc đại tràng tại cửa hàng.